Śmiało można twierdzić, że było to spotkanie przełomowe, porzeszające perspektywę myślenia na chorobach płuc. Połączyło lekarzy pulmonologów, onkologów, radiologów, epidemiologów, ekspertów zdrowia publicznego, przedstawicieli instytucji europejskich, organizacji pacjenckich i środowiska naukowego

Podczas Szczytu odbyło się spotkanie obecnych i przyszłych interesariuszy kamapanii Healthy Lungs for Life (HL4L) - wieloletniej inicjatywy prowadzonej przez European Lung Foundation i European Respiratory Society. W zamierzeniach kampania poszerzy swoje oddziaływanie na Polskę, Rumunię i Bułgarię. 

Nadrzędnym celem obecnej odsłony kampani HL4L jest wzmacnianie świadomości zdrowia płuc, prowadzenie działań edukacyjnych i rzeczniczych oraz mobilizowanie środowisk medycznych, pacjenckich i społecznych wokół zagadnień dotyczących jakości powietrza. 

Spotkanie przyszłych interesariuszy miało charakter warsztatowy. Zaproszono przedstwicieli organizacji pacjenckich, jak i organizacje pozarządowe działające na rzecz klimatu i monitorujące stan zanieczyszczeń powierza w Polsce. Zgłoszono szereg inicjatyw i pomysłów na przyszłą współpracę. 

Zanieczyszczenie powietrza należy do głównych przyczyn rozwoju i zaostrzeń chorób płuc. W Polsce skala problemu jest szczególnie duża. Czyste powietrze jest jednym z warunków profilaktyki i kontroli chorób płuc. Zanieczyszczenie powietrza może nasilać objawy astmy, przyczyniać się do zaostrzeń POChP, pogarszać tolerancję wysiłku u osób z chorobami przewlekłymi, zwiększać ryzyko infekcji i wpływać na zdrowie osób szczególnie wrażliwych, czyli dzieci, pacjentów onkologicznych, seniorów. Według danych WHO zanieczyszczenia powietrza są odpowiedzialne za ok 15 proc. wszystkich zgonów z powodu raka płuca.

- Czyste powietrze jest kluczowe dla zdrowych płuc. Poprzez oferowanie badań profilaktycznych i popularyzację wiedzy naukowej wśród lokalnych społeczności, kampania „Healthy Lungs for Life” dąży do wspierania trwałych działań na rzecz ochrony zdrowia układu oddechowego w Polsce i w Europie – podkreśliła prof. Joanna Chorostowska-Wynimko, prezydent ERS oraz kierownik Zakładu Genetyki i Immunologii Klinicznej w Narodowym Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

Choroby układu oddechowego należą do największych współczesnych wyzwań zdrowotnych. Rak płuca pozostaje w Polsce najbardziej śmiercionośnym nowotworem, odpowiadającym za ok. 30 tys. zgonów rocznie. 1,6 mln osób w naszym kraju cierpi z powodu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), przy czym wiele przypadków pozostaje niezdiagnozowanych, a 3,4 mln choruje na astmę. Koszty związane z utraconymi latami życia z powodu chorób układu oddechowego szacuje się na 218 mld zł rocznie.

W maju zostały opublikowane wyniki badania przeprowadzonego przez badaczy z Barcelona Institute for Global Health. Pokazało ono, że nawet krótkotrwałe epizody zanieczyszczenia powietrza mogą prowadzić do przedwczesnych zgonów – w Europie nawet 146,5 tys. rocznie.

- Dowody naukowe są jednoznaczne. Czystsze powietrze ratuje życie (...) wiemy, co szkodzi zdrowiu, wiemy, co działa, dysponujemy jasnymi wytycznymi WHO dot. jakości powietrza.  Wyzwaniem nie jest brak wiedzy, lecz tempo i skala wdrażania działań. Teraz mamy szansę działać wspólnie i zdecydowanie – stwierdziła  dr Nino Berdzuli, dyrektor biura WHO w Polsce.

Szczyt Prezydencki ERS w Warszawie dobrze wpisuje się w szerszą zmianę myślenia o chorobach układu oddechowego. Przez lata pulmonologia była kojarzona przede wszystkim z leczeniem objawowym – z zaostrzeniami POChP, astmą, zapaleniem płuc, gruźlicą, niewydolnością oddechową czy nowotworem. Obecnie coraz większy nacisk kładzie się na wcześniejsze etapy: zapobieganie, identyfikację ryzyka, wykrywanie stanów subklinicznych, monitorowanie czynników środowiskowych i interwencje populacyjne. Takie podejście wymaga współpracy sektorowej na wielu poziomach.